काठमाण्डौ । भारतले रूसबाट कच्चा तेल खरिद अमेरिकी प्रतिबन्धसँग सम्बन्धित छूट समाप्त भए पनि निरन्तर जारी रहेको स्पष्ट गरेको छ। भारतको पेट्रोलियम मन्त्रालयका अनुसार देशको तेल आपूर्ति पूर्ण रूपमा बजार आधारित निर्णयमा निर्भर छ र यसमा कुनै पनि बाह्य छूट वा समयसीमाको प्रभाव नरहेको बताइएको छ।
पेट्रोलियम मन्त्रालयकी संयुक्त सचिव सुजाता शर्माले सोमबार आयोजित एक मिडिया ब्रीफिङमा भनिन्, ‘रूसबाट कच्चा तेल खरिद कहिल्यै पनि अमेरिकी छूटमा निर्भर थिएन। हामीले छूट अघि पनि, छूटको समयमा पनि र अहिले पनि खरिद जारी राखेका छौं।’
उनका अनुसार अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा कच्चा तेलको पर्याप्त उपलब्धता रहेको छ, जसका कारण आपूर्तिमा कुनै पनि समस्या देखिएको छैन। ‘हाम्रो खरिद निर्णय पूर्ण रूपमा व्यावसायिक विचारमा आधारित हुन्छ। बजारमा कच्चा तेलको कुनै कमी छैन,’ उनले थपिन्।
अमेरिकाले रूस–युक्रेन युद्धपछि केही रूसी तेल कारोबारलाई सीमित छूट दिएको थियो, जुन गत हप्ता समाप्त भएको हो। उक्त छूट विशेषगरी पहिले नै ट्यांकरमा लोड भइसकेका तेल कार्गोका लागि लागू गरिएको थियो। यसअघि मार्चमा जारी गरिएको छूट पछि त्यसलाई १६ मेसम्म विस्तार गरिएको थियो।
यद्यपि रूसमाथि पूर्ण प्रतिबन्ध लागू नभए पनि, वाशिङ्टनले भारतलाई रूसबाट छुट मूल्यमा तेल खरिद घटाउन आग्रह गर्दै आएको छ। तर भारतले ऊर्जा सुरक्षा र आर्थिक हितलाई प्राथमिकता दिँदै आफ्नो नीति निरन्तर राखेको छ।
रिपोर्टहरूका अनुसार घरेलु मागमा केही कमी, साथै अमेरिका, संयुक्त अरब इमिरेट्स(युएई), ओमान र इराकबाट तत्काल कच्चा तेल उपलब्धताका कारण भारतीय रिफाइनरीहरूलाई आपूर्ति सम्बन्धी कुनै समस्या हुने अपेक्षा छैन।
ब्लूमबर्गका अनुसार चीनको सीमित स्पट बजार सहभागिताले पनि विश्व बजारमा आपूर्ति सहज बनाउन मद्दत गरेको छ। साथै, रिलायन्स इन्डस्ट्रीज लिमिटेड र नायारा इनर्जी लिमिटेडमा मर्मतसम्बन्धी कामका कारण निजी रिफाइनरीहरूको खरिद माग घटेको छ।
केपलरका तथ्याङ्कअनुसार मे महिनामा भारतको रूसबाट कच्चा तेल आयात करिब १९ लाख ब्यारेल प्रति दिन पुग्ने अनुमान गरिएको छ, जुन हालसम्मकै उच्च स्तरको नजिक हो।
भारतले हाल रूससहित विभिन्न देशबाट कच्चा तेल आयात गर्दै आफ्नो ऊर्जा आपूर्ति विविधिकरण रणनीतिलाई अघि बढाइरहेको छ।
