काठमाडौं । इरानविरुद्ध सञ्चालन गरिएको ‘अपरेसन एपिक फ्युरी’ क्रममा अमेरिकाले ठूलो हवाई क्षति व्यहोरेको खुलासा भएको छ। अमेरिकी कङ्ग्रेसको प्रतिवेदनअनुसार उक्त अभियानमा ४२ वटा विमान तथा ड्रोन नष्ट वा गम्भीर रूपमा क्षतिग्रस्त भएका छन्।
अमेरिकी रक्षा मन्त्रालयका अनुसार यस युद्धमा हालसम्म करिब साढे चार खर्ब बराबरको खर्च भइसकेको छ।
क्षतिग्रस्त साधनमध्ये ६ वटा फाइटर तथा अट्याक जेट रहेका छन्। तीमध्ये एउटा एफ–३५, चार वटा एफ–१५ई स्ट्राइक इगल र एउटा ए–१० थन्डरबोल्ट–२ समावेश छन्। अप्रिलको सुरुवातमै इरानले एउटा एफ–१५ई जेट खसालेको उल्लेख गरिएको छ।
ड्रोनतर्फ भने सबैभन्दा ठूलो क्षति भएको देखिन्छ। कुल २५ वटा ड्रोन नष्ट भएका छन्, जसमा २४ वटा एमक्यु–९ रिपर र एउटा एमक्यु–४सी ट्राइटन छन्। यसबाहेक अन्य ११ वटा हवाई साधन पनि पूर्ण वा आंशिक रूपमा नष्ट भएका छन्।
यसैबीच, The New York Times को रिपोर्टअनुसार अमेरिका र इजरायलको उद्देश्य केवल इरानको परमाणु तथा क्षेप्यास्त्र क्षमता कमजोर बनाउने मात्र नभई सत्तापलट गराउने समेत रहेको थियो।
योजना अनुसार इरानका पूर्वराष्ट्रपति Mahmoud Ahmadinejadलाई नयाँ नेतृत्वका रूपमा अघि सार्ने सोच थियो। युद्धको सुरुवाती चरणमै उनको घर आसपास आक्रमण गरी उनलाई नियन्त्रणबाट मुक्त गराउने प्रयास गरिएको जनाइएको छ, तर उक्त प्रयास सफल हुन सकेन।
पछि परिस्थिति जटिल बन्दै गएपछि अमेरिका र इजरायलले सत्तापलटको योजना त्यागेका थिए। रिपोर्टका अनुसार तीन चरणमा विभाजित रणनीतिमा हवाई आक्रमण, आन्तरिक अस्थिरता सिर्जना गर्ने र अन्ततः राजनीतिक परिवर्तन गराउने योजना समावेश थियो।
यसैबीच, अमेरिकी सिनेटले राष्ट्रपति ट्रम्पको सैन्य शक्ति सीमित गर्ने प्रस्ताव ५०–४७ मतले पारित गरेको छ। यदि उक्त प्रस्ताव कानुनमा परिणत भएमा इरानविरुद्धको सैन्य कारबाही अघि बढाउन कङ्ग्रेसको स्वीकृति अनिवार्य हुनेछ।
उता, एक कार्यक्रममा बोल्दै ट्रम्पले इरानको नौसेना र वायुसेना लगभग समाप्त भइसकेको दाबी गरेका छन्। अबको अवस्था अमेरिकाले कारबाही अन्त्य गर्ने वा इरान वार्तामा आउने भन्नेमा निर्भर रहेको उनले बताएका छन्। –एजेन्सी
