काठमाडौं । नेपालकै प्रसिद्ध उद्योगी, समाजसेवी र राजनीतिज्ञ विनोद चौधरीले यसपटक पनि फागुन २१ गते हुने प्रतिनिधि सभाको निर्वाचनका लागि उम्मेदवारी दिएका छन् । नवलपरासी पश्चिम १ बाट नेपाली कांग्रेसको तर्फबाट उम्मेदवार बनेका चौधरी यतिबेला चुनावी तयारीमा होमिँदै जनताको घरदैलोमा पुगिरहेका छन् ।
आफ्नो जीवनलाई उद्यमशीलता, नेतृत्व र सामाजिक उत्तरदायित्वको नमूना बनाएका उनी व्यावसायिक सफलतासँगै राजनीतिक यात्रालाई पनि अगाडि बढाउन सफल र प्रभावशाली नेता मानिन्छन् । चौधरी व्यवसाय र राजनीतिमा मात्र होइन, समाज सेवामा पनि उत्तिकै सक्रिय व्यक्तित्व हुन् ।
प्रारम्भिक जीवन
विनोद चौधरीको जन्म विक्रम संवत् २०१२ वैशाख १ गते काठमाडौंमा भएको हो । उनका हजुरबा भूरामुल चौधरी कपडाको व्यापार गर्थे । पछि उनका बुवा लुनकरण दास चौधरीले व्यवसायलाई अगाडि बढाउँदै सीजी ग्रुपको स्थापना समेत गरे ।
चौधरी ग्रुपका संस्थापक सभापति समेत रहेका स्वर्गीय लुनकरण दासको नेपालमा व्यवसाय स्थापना, विस्तार र रोजगारी सिर्जनामा अतुलनीय योगदान रहेको सर्वविदितै छ । हजुरबुवा र बुवाको पदचाप पछ्याउँदै विनोद चौधरीले आफ्नो परिवारको व्यवसायलाई ऐतिहासिक उचाइमा पुर्याए ।
१८ वर्षको कलिलो उमेरमै पारिवारिक व्यवसायको नेतृत्वमा आएका चौधरीको प्रारम्भिक शिक्षा–दीक्षा काठमाडौंमै सम्पन्न भयो । उनी चार्टर्ड एकाउन्टेन्ट बन्न चाहन्थे । थप अध्ययन भारतमा गर्ने उनको योजना थियो, तर उनी १८ वर्षको हुँदा बुबा बिरामी भएपछि अचानक पारिवारिक व्यवसायको जिम्मेवारी लिनुपर्ने अवस्था सिर्जना भयो ।
एक अन्तर्वार्तामा उनले भनेका छन्, “म पढाइ जारी राख्न चाहन्थें तर मेरो कर्तव्य त्योभन्दा पनि बढी महत्वपूर्ण थियो। त्यसैले मैले कलिलै उमेरमा पारिवारिक व्यवसायको नेतृत्व लिनुपर्यो।”
व्यावसायिक यात्रा
विनोद चौधरीले पारिवारिक व्यवसायलाई आधुनिक रूप दिँदै वैश्विक स्तरको बहुराष्ट्रिय समूह सीजी ग्रुपको व्यवसायलाई व्यापक विस्तार गरेका छन् । चौधरी समूहको व्यापार क्षेत्र नुडल्स, होटल, बैंक, निर्माण, गृह उपकरण, ऊर्जा र खुद्रा वितरणसम्म फैलिएको छ।
वाइवाइ चाउचाउ, जसलाई चौधरीले थाइल्यान्डको वाइवाइ ब्रान्डसँग साझेदारी गर्दै नेपालबाट विश्व बजारमा पुर्याएका हुन्, आज विश्वका ३६ भन्दा बढी देशमा बिक्री हुन्छ । भारतमा समेत यसको बजार हिस्सा करिब २८ प्रतिशत छ ।
उनी सिर्जनात्मक र उपयुक्त निर्णय लिन सक्ने भिजनरी नेतृत्व क्षमता भएका व्यक्ति भएको कुरा उनको व्यावसायिक यात्राले पनि प्रमाणित गरेको छ। रोजगारी सिर्जनामा पनि उनको योगदान अविस्मरणीय छ । चौधरी ग्रुपले २० हजारभन्दा बढी प्रत्यक्ष रोजगारी उपलब्ध गराइरहेको छ।
समाज सेवा
विनोद चौधरी व्यवसायी र राजनीतिज्ञ मात्र होइनन्, उनी समाजसेवी पनि हुन् । सन् १९९५ मा स्थापित चौधरी फाउन्डेशनमार्फत उनले शिक्षा, स्वास्थ्य, महिला सशक्तिकरण, प्राकृतिक विपद् राहत र परम्परागत सीप संरक्षणमा उल्लेखनीय योगदान दिएका छन्। संस्थाले नेपालभरिका गरिब र कमजोर वर्गका मानिसहरूको जीवनमा प्रत्यक्ष सुधार ल्याउन कार्य गर्दै आएको छ।
चौधरीले बनाएको नमुना बस्ती
२०७२ साल वैशाख १२ को महाभूकम्पले सिन्धुपाल्चोकको नाम्डोललिङ बस्ती पूरै ढल्यो। महाभूकम्पले सबैको घर त भत्काइदियो नै मानवीय रूपमा समेत ठुलो क्षति पुग्यो। ६२ परिवारका करिब ३ सय मानिस ओतविहीन बने। तत्कालको आपत् टार्न उनीहरूले अस्थायी छाप्रो बनाए। कतिले जस्ता पाता बेरेर बनाइएको सानो आवासमा खुट्टा खुम्च्याएर कैयौँ रात बिताए। उनीहरूले जेनतेन आफ्ना दुःखका दिन काटे।
उनीहरूको समस्या नेपालका विनोद चौधरीको कानसम्म ठोक्किन आइपुग्यो। तत्कालै चौधरीले ढलेको यो बस्ती पुनर्निर्माणको नेतृत्व लिन चौधरी फाउन्डेसन तयार रहेको बताए र त्यहाँ नमुना वस्ती बसाए।
चौधरीले यस्ता अनगिन्ती सामाजिक उपकार गरेका छन् । ७२ सालको विनाशकारी भूकम्पमा करिब ९,००० मानिसहरूले ज्यान गुमाए र २२,००० जना घाइते भए । त्यो समयमा चौधरी समूह र फाउन्डेशनले राहत वितरणमा ठूलो योगदान गरेको थियो ।
विपत्तिको समयमा हजारौं वाइवाइ नुडल्स आपूर्ति गरी भोक र कष्टमा परेका नागरिकलाई उनले राहत पुर्याएका थिए । साथै, फाउन्डेशनमार्फत झण्डै २५ करोडभन्दा बढी रकम राहत पुनर्निर्माणमा योगदान गरी तत्कालीन संकटमा सहयोग पुर्याएको स्मृति आज पनि नेपाली जनतामाझ ताजै छ।
चौधरी फाउन्डेशनले १०,००० भन्दा बढी घर र १०० भन्दा बढी विद्यालय निर्माणमा सहयोग पुर्यायो, जसले भूकम्प प्रभावित समुदायमा दीर्घकालीन सुधार र पुनर्निर्माणको मार्ग प्रशस्त गर्यो ।
फाउन्डेशनले स्थानीय समुदायका महिला र युवालाई पारम्परिक कला र हस्तकला व्यवसायमा संलग्न गराएर रोजगारी सिर्जना समेत गरेको छ, यसले सांस्कृतिक धरोहर संरक्षणसँगै आर्थिक सशक्तिकरणमा महत्वपूर्ण भूमिका खेलेको छ।
विशेषगरी, चौधरी फाउन्डेशनको प्रयासले परम्परागत हस्तकला, जस्तै धातु, काठ, कपडा र गहना निर्माणमा संलग्न समुदायलाई आधुनिक बजारसँग जोड्ने अवसर प्रदान गरेको छ। यसले रोजगारी सिर्जना मात्रै गरेको छैन, स्थानीय कला र सीपहरूको संरक्षणमा समेत दीर्घकालीन योगदान पुर्याएको छ।
फाउन्डेशनमार्फत चौधरीले स्वास्थ्य र शिक्षा क्षेत्रमा पनि व्यापक कार्यक्रम सञ्चालन गर्दै आएका छन्। विद्यालय र स्वास्थ्य शिविर सञ्चालन गर्दै ग्रामीण र पहुँचविहीन क्षेत्रमा जीवन रक्षाको प्रयास गरेका छन्।
महिला सशक्तिकरण अन्तर्गत विभिन्न तालिम, उद्यमशीलता कार्यक्रम र वित्तीय सहायता प्रदान गर्दै समाजमा लैंगिक समानता प्रवर्द्धनमा समेत चौधरीको योगदान छ ।
यसरी, विनोद चौधरीले व्यावसायिक सफलताको मात्र होइन, समाज सुधार र मानव सेवामा पनि जीवनलाई समर्पित गरेका छन्, जसले उनलाई नेपाली समाजमा मात्र होइन, अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा पनि एक जिम्मेवार र दूरदर्शी उद्यमी र समाजसेवीका रूपमा स्थापित गरेको छ।
पश्चिम नवलपरासी १ नै किन रोज्छन् चौधरी ?
आफ्नो सामाजिक योगदान र प्रभावशाली छविका कारण विनोद चौधरी सम्भवतः नेपालको जुनसुकै क्षेत्रबाट उम्मेदवार बने पनि विजय हासिल गर्ने क्षमता राख्ने पात्र हुन्, तर उनी नवलपरासी पश्चिम १ नै किन रोज्छन् त ?
२०७९ सालको प्रतिनिधि सभा निर्वाचनमा पनि उनी सोही क्षेत्रबाट निर्वाचित भएका थिए ।
नवलपरासी पश्चिम १ लाई विनोद चौधरीले उम्मेदवारी थलो मात्र नभई आफ्नो राजनीतिक, सामाजिक र विकास रणनीतिको केन्द्र बनाएका छन् । उनको उम्मेदवारीलाई धेरैले लामो अवधिको सामाजिक प्रभाव र क्षेत्रीय विकास योजनाको सोचका रूपमा पनि व्याख्या गर्ने गरेका छन् ।
चौधरी २०७९ सालको प्रतिनिधि सभा निर्वाचनमा पश्चिम नवलपरासी–१ बाट नेपाली कांग्रेस पार्टीबाट प्रत्यक्ष संसदमा चुनिए, जहाँ उनले ७ हजारभन्दा बढी मतले आफ्नो नजिकको प्रतिद्वन्द्वीलाई हराएका थिए। उक्त क्षेत्रमा चौधरीको जनसमर्थन उल्लेखनीय रहेको उनका प्रतिस्पर्धीहरू समेत स्वीकार्छन् ।
त्यसकारण २०८२ को फागुन २१ मा हुने आम निर्वाचनमा पनि नेपाली कांग्रेसले उनलाई सोही निर्वाचन क्षेत्रबाट टिकट दिएको छ र उनले नवलपरासी पश्चिम १ बाटै उम्मेदवारी दर्ता गरेका हुन् ।
पश्चिम नवलपरासी (बर्दघाट सुस्ता पश्चिम) क्षेत्र नं. १ बाट यसअघि निर्वाचित भएर विगत ३ वर्षमा गरेका कामहरू समेट्दै उनले ‘रिपोर्ट कार्ड’ समेत सार्वजनिक गरेका छन्।
२०७९ सालको निर्वाचनमा यसै क्षेत्रबाट निर्वाचित भएपछि चौधरीले जारी गरेको ३१ बुँदे घोषणापत्रका प्रत्येक बुँदामा भएको प्रगति, उपलब्धि र कार्यान्वयनको अवस्थासहितको विवरण उनले सार्वजनिक गरेका हुन्।
पश्चिम नवलपरासीका जनताले दिएको साथ र भरोसाका कारण उनी सोही निर्वाचन क्षेत्र रोज्छन् । आफ्नो पहिलो कार्यकालमा गर्न बाँकी रहेका कामहरु सम्पन्न गर्दै जनतालाई विकास समृद्धीका योजना सुनाउँदै उनी यसपटक पनि चुनावी मैदानमा होमिएका हुन् ।
जेन–जी आन्दोलनपश्चात प्रतिनिधिसभा विघटन भई आगामी फागुन २१ मा हुन गइरहेको आम निर्वाचनको सन्दर्भमा उनले आफूले तीन वर्षअघि गरेका प्रतिबद्धताहरूको सार्वजनिक मूल्यांकन जनतामाझ राखेका छन्।
रिपोर्ट कार्ड सार्वजनिक गर्दै चौधरीले मतदाताको प्रश्न गर्ने अधिकारलाई लोकतन्त्रको मूल आधार भन्दै आफू जनताको अदालतमा जवाफदेही भएर उभिन तयार रहेको बताएका छन्।
उनले भने, “प्रश्न सोध्न पाउनु मतदाताको अधिकार हो। गएको निर्वाचनमा मैले जारी गरेको प्रतिबद्धतापत्र अनुसार काम भयो कि भएन भनेर प्रत्येक मतदाताले मलाई सोधून् भन्ने चाहन्छु। जनताको अदालतमा उभिएर मैले गरेका प्रतिबद्धताको एक–एक जवाफ दिनु मेरो जिम्मेवारी हो। प्रश्न सोध्न पाउने जनताको अधिकार स्थापित गर्न हामीले कांग्रेस बदलेका हौं। देश बदल्छौं भनेर वाचा गरिरहँदा जनताका प्रश्नको जवाफ दिन सक्ने गरी काम गर्नुपर्छ भन्ने पनि बुझेका छौं।”
उनले स्थानीय जनतासँग निरन्तर संवाद, समस्याहरूको प्रत्यक्ष अवलोकन र समाधानका उपायहरूमा काम गर्दै आएका छन् — यो केवल चुनावी अवसर मात्र नभई जीवन–व्यापी लगाव हो भन्ने बुझिन्छ ।
नवलपरासी–१ क्षेत्र राजनीतिक रूपमा विविध समुदाय, कृषि अर्थतन्त्र र सहर–ग्रामीण सम्बन्धहरू मिलेर बनेको संवेदनशील निर्वाचन क्षेत्र हो । चौधरीले यो क्षेत्र स्थानीय पहिचान, विकास र युवा अवसरको हबका रूपमा अघि बढाउने प्रतिज्ञा गरेका छन्, जसले स्थानीय मतदातालाई सशक्त आर्थिक र रोजगारी सम्बन्धी आशा दिन्छ ।
नेपाली कांग्रेसको रूपान्तरण र लोकतान्त्रिक सुदृढीकरणमा समेत चौधरीको महत्वपूर्ण भूमिका रहेको छ। चौधरीले आफ्नो राजनीतिक एजेन्डामा “नेपाललाई रेमिट्यान्स–आधारित अर्थतन्त्रबाट उत्पादन–आधारित अर्थतन्त्रतर्फ लैजाने” र “स्थानीय रोजगार सिर्जना गर्ने” जस्ता लक्ष्यहरू समावेश गरेका छन् ।
यो सोचले नवलपरासी–१ जस्ता कृषि–आधारित क्षेत्रलाई उत्पादन र साना र मझौला उद्योगमा रूपान्तरण गर्ने नीतिहरू प्रवर्द्धन गर्ने सम्भावना राखेको विश्लेषकहरू बताउँछन् ।
समग्रमा उद्योग, रोजगारी सिर्जना र समाजसेवाबाट निर्माण भएको सार्वजनिक छविलाई राजनीतिक प्रतिबद्धतासँग जोड्दै विनोद चौधरी पुनः नवलपरासी पश्चिम–१ मा मत मागिरहेका छन्। अघिल्लो कार्यकालका वाचा र उपलब्धिलाई ‘रिपोर्ट कार्ड’ मार्फत जनतामाझ राख्दै उनले आफूलाई परीक्षणका लागि तयार उम्मेदवारका रूपमा प्रस्तुत गरेका छन्। अब निर्णय भने मतदाताको हातमा छ, उनले देखाएको विकासको खाका र भरोसालाई जनता कति विश्वास गर्छन् भन्ने कुरा आगामी निर्वाचन परिणामले स्पष्ट पार्नेछ।
